Heb je ooit meegemaakt dat jij je totaal gestrest voelde, terwijl een collega zich nergens druk over leek te maken? Of misschien vond jij een project spannend en uitdagend, maar zag een ander het juist als een enorme bron van stress. Waarom reageren we zo verschillend op druk?

Stress is een van de meest besproken onderwerpen op de werkvloer. Toch heeft niet iedereen het over hetzelfde wanneer ze zeggen dat ze “gestrest” zijn. Voor de één is een strakke deadline juist een positieve stimulans, terwijl de ander ervan blokkeert.

Sommige mensen uiten hun spanning luid en zichtbaar, terwijl anderen alles opkroppen en pas laten merken dat het teveel was als ze ziek thuis zitten.

Door beter te begrijpen hoe jij en je collega’s stress ervaren, kun je niet alleen je eigen werkdruk beter managen, maar ook spanningen in het team verminderen.

Er bestaat veel discussie over wat stress precies is. Een veelgebruikte definitie beschrijft stress als de negatieve reactie op te hoge werkdruk of andere aanhoudende eisen.

Let op het verschil tussen druk en stress.

Druk is tijdelijk en kan zelfs motiverend werken. Denk aan een strakke deadline, een nieuwe rol in het team of een belangrijke presentatie. Voor sommige mensen is dat een trigger om juist beter te presteren.

Stress ontstaat pas als de druk te lang aanhoudt en het gevoel van controle verdwijnt of je het gevoel hebt dat het je teveel wordt. Bijvoorbeeld door conflicten op de werkvloer, langdurige onzekerheid over je functie of privéproblemen die doorwerken op je werk.

Dit soort langdurige stress heeft geen positief effect en leidt tot verminderde prestaties, gezondheidsklachten en uiteindelijk zelfs uitval.

Maar wat voor de één een gezonde vorm van druk is, kan voor de ander voelen als een ramp. Dat heeft alles te maken met gedragsstijlen en hoe mensen reageren op werkdruk.

Iedereen heeft een andere manier om stress te ervaren en ermee om te gaan. De manier waarop jij werkdruk ervaart en verwerkt, is niet per se hoe je collega dat doet.

De daadkrachtige en resultaatgerichte collega’s met een hoge D-stijl kunnen zich juist gemotiveerd voelen door een uitdagende situatie. Maar zodra ze het gevoel krijgen dat bureaucratie en regels hen tegenhouden, kan de frustratie snel oplopen en stress veroorzaken.

De enthousiaste en sociale collega met een hoge I-stijl houdt van dynamiek en nieuwe uitdagingen, maar krijgt stress als hij/zij het gevoel heeft dat die niet al te veel mag praten of als de werksfeer negatief wordt.

De rustige en stabiele collega’s met een hoge S-stijl raken gespannen door plotselinge veranderingen en een te hoge werkdruk zonder duidelijke structuur. Ze zullen niet snel klagen, maar als de druk te hoog wordt, kunnen ze ineens afhaken.

De analytische en gestructureerde collega met een hoge C-stijl heeft moeite met stress als deadlines te krap zijn, als er te veel chaos is of als hij/zij niet genoeg tijd krijgt om dingen goed te doen. Onder druk kunnen deze collega’s zich terugtrekken en in details blijven hangen.

Wanneer de druk toeneemt, laten mensen onbewust meer van hun coping mechanismen (overlevingsmodus) zien. Dat betekent dat onder te hoge druk ook de minder sterke kanten van een gedragsstijl naar boven komen.

Een persoon met een hoge D-stijl kan kortaf en zelfs agressief worden. Ze willen dingen oplossen en nemen harde beslissingen zonder veel overleg. Als ze echt onder stress staan, kunnen ze ongeduldig en bot overkomen.

Een persoon met een hoge I-stijl kan juist doorslaan in praten en sociale interactie. Ze zoeken bevestiging en afleiding door te blijven praten, soms zonder daadwerkelijk productief te zijn. Onder zware stress kunnen ze chaotisch worden en moeite hebben om dingen af te maken.

Een persoon met een hoge S-stijl trekt zich terug en probeert conflicten te vermijden. Ze zeggen sneller “ja” om de harmonie te bewaren, ook als ze iets eigenlijk niet aankunnen. Dit kan leiden tot frustratie en uiteindelijk zelfs een burn-out.

Een persoon met een hoge C-stijl probeert controle te houden door zich vast te bijten in details. Ze blijven analyseren en zoeken naar perfectie, waardoor ze moeilijk een beslissing kunnen nemen. Onder grote stress kunnen ze zich volledig afsluiten en afstandelijk overkomen.

Als je dit herkent, kun je signalen van stress eerder oppikken – bij jezelf en bij anderen.

Omdat iedereen stress anders ervaart, hebben verschillende mensen ook verschillende triggers.

Iemand met een hoge D-stijl raakt geïrriteerd als ze worden opgehouden door trage besluitvorming, onnodige regels of inefficiëntie. Ze houden niet van onnodige vergaderingen en verliezen snel hun geduld als anderen traag werken.

Iemand met een hoge I-stijl voelt spanning als ze worden buitengesloten of in een saaie, monotone omgeving moeten werken. Ze hebben interactie en positiviteit nodig. Een negatieve sfeer, kille communicatie of te veel focus op details zonder ruimte voor creativiteit kan hen echt onder druk zetten.

Iemand met een hoge S-stijl raakt gestrest door plotselinge veranderingen, onvoorspelbare situaties en een onduidelijke werkomgeving. Als de planning telkens verandert of ze niet precies weten waar ze aan toe zijn, kunnen ze spanning ervaren.

Iemand met een hoge C-stijl krijgt stress als ze geen tijd hebben om dingen goed te doen. Een chaotische werkplek, onduidelijke instructies en onrealistische deadlines zijn voor hen een ramp. Ze willen kwaliteit leveren, en als dat niet lukt, voelen ze enorme spanning.

Door te begrijpen wat jouw stress triggert, kun je beter inspelen op situaties en stress verminderen.

Gelukkig is er voor elke stijl een manier om met spanning om te gaan en weer tot rust te komen.

Personen met een hoge D-stijl hebben baat bij fysieke activiteiten. Sporten, een stevige wandeling of gewoon even ergens keihard muziek luisteren en ontladen helpt om frustratie kwijt te raken.

Personen met een hoge I-stijl kunnen stress verminderen door sociale interactie. Even bellen met een vriend, een kop koffiedrinken of gewoon gezellig praten helpt hen om de druk los te laten.

Personen met een hoge S-stijl hebben rust en vertrouwde omgevingen nodig. Een avondje op de bank met een film, een rustig moment voor zichzelf of even helemaal niets doen helpt hen om bij te tanken.

Personen met een hoge C-stijl komen tot rust door orde en structuur. Een opgeruimde werkplek, een duidelijke planning maken of even alleen zijn met een boek of muziek kan helpen om weer overzicht en controle te krijgen.

Wat werkt voor jou, werkt niet per se voor je collega. Daarom is het belangrijk om niet alleen je eigen stressmechanisme te begrijpen, maar ook dat van de mensen om je heen.

Het begint met begrip. Als je weet hoe verschillende mensen omgaan met stress, kun je beter samenwerken en spanningen verminderen.

Werk je met iemand met een hoge D-stijl? Wees direct en kom snel met oplossingen, zonder hen onnodig op te houden.

Heb je iemand met een hoge I-stijl in je team? Zorg dat er ruimte is voor sociale interactie en erkenning.

Iemand met een hoge S-stijl heeft baat bij structuur en voorspelbaarheid, dus vermijd abrupte veranderingen zonder duidelijke uitleg.

Iemand met een hoge C-stijl wil graag zekerheid en kwaliteit, dus geef hen tijd en ruimte om dingen goed te doen.

Wanneer iedereen op de juiste manier wordt benaderd, neemt stress af en wordt het makkelijker om samen te werken – zelfs in de meest drukke periodes.

Denk eens na over je eigen stresssignalen. Wat triggert jou? Hoe reageer jij als de druk oploopt? En herken je deze patronen ook bij je collega’s?

De volgende keer dat je merkt dat iemand anders reageert dan je gewend bent, kijk dan eens met een DISC-bril naar de situatie. Misschien botst een collega met een hoge D-stijl met de collega met een hoge C-stijl omdat ze een totaal andere werkwijze hebben. Of voelt de collega met een hoge S-stijl zich ongemakkelijk door de chaotische manier van werken van een collega met een hoge I-stijl.

Door je bewust te zijn van deze verschillen, kun je stress niet alleen beter herkennen, maar ook helpen verminderen. En wie wil er nu niet een werkplek waar minder stress en meer begrip is?

Eigenaar en DISC, Denkstijlen en Drijfveren expert bij DISC Factor B.V.